Kominiarz Góra Kalwaria

Kominiarz Góra Kalwaria

Góra Kalwaria, należąca do rodziny polskich kalwarii pielgrzymkowych, reprezentuje jedno z najciekawszych barokowych rozwiązań architektonicznych. Zanim jednak miasto stało się miejscem kultu, z klasztorami sześciu kongregacji opiekujących się pięcioma kościołami i 35 kaplicami, była to niewielka wieś położona w sąsiedztwie Czerska, który w średniowieczu był potężnym miastem. Pierwsza pisemna wzmianka o wsi Góra pochodzi z 1252 r. i pochodzi z dokumentu biskupa Bogusława II. Ufundował kościół parafialny znajdujący się we wsi dziesięciną z okolicznych wsi. Kominiarz Góra Kalwaria czyści kominy z sadzy. Od teraz możesz sam to robić, wystarczy nasze urządzenie czyściciel napędzane wiertarką lub wkrętarką.

W 1666 r. podupadłą wieś sprzedali bracia Górscy i Anna Ciszewska Niemierzyna biskupowi Stefanowi Wierzbowskiemu. Wybrał to pięknie położone miejsce, aby przekształcić je w Nową Jerozolimę. Zainicjował swój plan od budowy klasztorów i kościołów. W celu zebrania funduszy zwrócił się do Sejmu o powołanie specjalnej fundacji. Sprowadził zapakowaną w worki ziemię z Jerozolimy, którą następnie rozrzucono wzdłuż głównych tras wioski.

W 1670 r. król Michał Korybut Wiśniowiecki nadał Górze prawa miejskie, odtąd nazywano ją Nową Jerozolimą. Dzięki temu przywilejowi mieszkańcy zostali zwolnieni z wszelkich podatków, aby wspomóc rozwój miasta. Dwa lata później dokument królewski uzupełnił biskup Wierzbowski. Ułożył miasto na planie krzyża łacińskiego, z Kaplicą Piłata w centrum i Golgotą – wzniesieniem wzniesionym przez wiernych – u podstawy. Według planów biskupich kaplica pasyjna z pełnowymiarowymi figurami znajdowała się wzdłuż drogi prowadzącej na Kalwarię. Fundator nie zezwalał na osiedlanie się w mieście osób innych wyznań. Przywileje potwierdzili i rozszerzyli królowie: Jan III Sobieski, August II Mocny, August III Sas i Stanisław August Poniatowski.

Po śmierci założyciela miasto zaczęło podupadać. Kiedy Góra Kalwaria znalazła się pod panowaniem pruskim w wyniku III rozbioru Polski w 1795 r., majątek kościelny uległ sekularyzacji. Rząd pruski zezwolił na osiedlanie się we wsi ludności żydowskiej. Obszar ten zasiedlali także koloniści niemieccy, wyznawcy kościoła ewangelickiego. Gdy po klęsce Napoleona Góra Kalwaria znalazła się w granicach Królestwa Polskiego, przyspieszono likwidację zakonów, a miasto stało się bazą wojsk carskich. Przed Powstaniem Listopadowym Góra Kalwaria była miejscem uwięzienia schwytanego przez Rosjan polskiego patrioty Waleriana Łukasińskiego. W 1883 r. miasto zostało pozbawione praw miejskich na ponad 30 lat. Kominiarz Góra Kalwaria nie będzie potrzebny kiedy posiadasz naszą lance Czyściciel.

Od drugiej połowy XIX w. Góra Kalwaria była miejscem pielgrzymek Żydów, zwłaszcza chasydów, ze względu na osiedlenie się w mieście założyciela dynastii cadyków Alter. Abraham Mordechaj, najsłynniejszy członek dynastii, był najwybitniejszą postacią wśród europejskich ortodoksyjnych Żydów. W okresie II RP jego wierni stanowili ponad połowę mieszkańców miasta. W czasie okupacji niemieckiej Żydów przesiedlono z Góry Kalwarii do getta warszawskiego. Cadyk opuścił miasto przed wojną i dzięki pomocy wysoko postawionych przyjaciół przedostał się do Palestyny. W 1991 roku układ urbanistyczny centrum Góry Kalwarii został wpisany do rejestru zabytków.